Kapılar, her mülkün vazgeçilmez unsurlarıdır. İki oda veya bir evin içiyle dışı gibi alanları birbirine bağlamak için kullanılırlar ve farklı malzemelerden, yapılardan ve stillerden üretilebilirler. Günlük yaşamımızda yaygın olarak kullanılmalarına rağmen, birçok kişi kapının yapısı hakkında pek bilgi sahibi değildir.
Kapı denildiğinde çoğu kişinin aklına yalnızca kapı kanadı gelir. Oysa kapı kasası, kapı kanadı ve donanımlar bir araya gelerek bütünleşik bir kapı sistemi oluşturur.
Kapı kasası nedir?
Kapı kasası:
Kapı kasası; üst kasa dikmesi, yan kasa dikmeleri, kayıt gibi kapı kanadıyla bağlantılı parçalardan oluşur. Konut kapı kasaları çoğunlukla ahşaptan yapılır; ancak alüminyum, çelik veya kompozit malzemelerden de üretilebilir. Aşağıda örnek olarak ahşap bir kapı kasası şeması yer alıyor.
Kapı kasasının farklı parçalarının tanımları
Kapı kasası dikmesi: Birçok kişi kapı kasası dikmesini kapı kasasıyla karıştırır. Basitçe ifade etmek gerekirse, kapı kasası dikmesi, kapı kasasının tek bir parçasıdır. İki yan dikme, kapı kasasının dikey kısımlarını; üst dikme ise yatay üst kısmını oluşturur. Bu dikmeler bir araya gelerek kapı kasasını meydana getirir.
Kayıt: Kayıt; kapı kanatlarını, kapıyı ve yan camı, camlı alanları ya da panelli alanları birbirinden ayıran kasa parçasıdır. Öncelikle yapısal bir unsur olan kayıt, bazı mimari tarzlarda dekoratif amaçla da kullanılır. Bu örnekte kayıt, kapıyla bitişik yan cam arasında bulunan ve kapı kasasının bütününü destekleyen dikey bir çubuktur.
Kapı pervazı: Kapı pervazı, kapı kasasıyla iç duvar yüzeyi arasındaki boşlukları kapatmak için tasarlanmıştır; hem işlevsel hem de dekoratif bir unsurdur.
Yan cam: Yan cam, bir kapının yanına yerleştirilmek üzere tasarlanmış pencere olarak tanımlanabilir. Tek bir cam panelden veya kayıtlarla bölünmüş birden fazla cam panelden oluşabilir ve eve daha fazla doğal ışık girmesini sağlar.
Eşik altı: Eşik altı, kapı kasasının en alt parçasıdır. Kapının zemine sabitlenip yalıtıldığı kısımdır. Eşik altı yalnızca dış kapılarda (örneğin giriş kapılarında, garaj kapılarında ve dışarıya açılan kapılarda) bulunur.
Eşik: Eşik ise eşik altının üzerine yerleştirilir ve suyun dışarı akmasını sağlamak için genellikle dışa doğru eğimlidir.
Eşik altı ve eşik, dış kapı kasasının parçalarıdır.
Kapı kasasının yanı sıra, kapı kanadının çeşitli parçalarının da kendine özgü adları vardır.
Aşağıda ahşap kapıların ayrıntılı şemaları yer alıyor.
Üst kayıt – Kapının üst kısmı boyunca uzanan yatay parçadır.
Orta kayıt(Kilit kaydı) – Kapının ortasından veya kilit hizasından yatay olarak geçer. Ancak her kapıda orta kayıt bulunmaz.
Alt kayıt – Kapının en alt kısmı boyunca yatay olarak uzanır.
Ara kayıt(Orta kayıt) – Üst ve alt kayıtlar dışında kalan; panelleri veya karma kapılarda panellerle cam malzemelerini birbirinden ayırmak için kullanılan kayıttır.
Dikey kenar kaydı(Menteşe kenarı) – Kapının dış kenarında bulunan dikey bileşenlerin tümüne verilen addır.
Kilit kenarı – Kapının menteşelerin karşı tarafında kalan dikey kenarıdır; kilit veya mandal bu kısımda bulunur. Her kapıda kilit kenarı olmayabilir.
Kayıt – Panelleri birbirinden ayırmak için kullanılan dikey parçadır. Kapıdaki konumuna göre üst kayıt, orta kayıt veya alt kayıt olarak adlandırılabilir.
Panel – Ahşap veya camdan yapılabilen paneller, kapının dikey kenar kayıtları, yatay kayıtları ve ara kayıtları arasına yerleştirilir.
Kapı kanadı ve kapı kasasının yanı sıra, kapı kilidi, mandalı ve kolu gibi donanımlar da kapının önemli parçalarıdır. Bu ürünler hakkında daha fazla bilgi için www.nbtengyu.com. adresindeki ilgili blog yazılarına göz atabilirsiniz.
Yukarıdaki bilgiler, kapı sisteminin yapısı hakkında genel bir fikir verir. Çelik kasalı kapı ve pencerelerde de ahşap kapılardaki terimlerin birçoğu ortaktır. Şimdi benzerliklerine ve farklılıklarına göz atalım.
Aşağıda Tengyu’nun çelik kasalı bir kapısı yer alıyor (Model No: TY2.112.042).
Bu model, açılır veya sürgülü kapı olarak kullanılabilir. Belirgin farklardan biri, yalnızca açılır kapıların kapı kasasına sahip olması; sürgülü kapılarda ise kasa bulunmamasıdır.
Açılır kapıda, kapı kanadını taşımak için kapı kasası gerekir. Sürgülü kapı sisteminde ise kapı kasası gibi işlev gören sürgü donanım kiti kullanılır.
Açılır kapı olarak kullanıldığında, ahşap kapıya benzer ancak daha basit yapılı bir kapı kasasına sahiptir. Kapı kasası, bir üst dikme ve iki yan dikmeden oluşur. İç mekân kapı sistemlerinde olduğu gibi eşik altı veya eşik bulunmaz.
Sürgülü kapı olarak kullanıldığında, kapı kanadı sürgü makarasına sabitlenir ve sürgü rayına asılır.
Kapı kanadında, açılır kapılarda menteşe kenarı veya kilit kenarı olarak adlandırılabilen dikey kenar kayıtları ile üst ve alt kayıtlar gibi ahşap kapılarda da kullanılan bazı terimler geçerlidir. Ayrıca ahşap kapılardan farklı yeni parçalar da bulunabilir.
- Alt kısımdaki siyah plakaya tekmelik denir.
Tekmelik: Kapı veya panelin alt kısmında yer alan ve yüzeyi hasar ya da aşınmaya karşı koruyan metal plaka.
- Cam paneldeki metal çubukların da özel bir adı vardır: çıta.
Cam çıtası: Kapı veya pencere içindeki cam parçalarını ayırıp yerinde tutan çerçeveleme elemanına cam çıtası denir. Bu parçalar bazen “cam bölme çıtası” veya “cam kayıt çıtası” olarak da adlandırılır. Ancak bazı çıtalar cam paneli gerçekten bölmeyen, yalnızca dekoratif amaçlı parçalardır; bunlara taklit çıta denir.
- Ahşap kapı kanadında olduğu gibi çelik kasalı kapı kanadında da bir panel bulunur, ancak malzemesi farklıdır. Bu panel camdır ve cam bölme olarak adlandırılır.
Cam bölme: Kapı cam bölmesi, kapının içine yerleştirilmiş bir cam paneldir. Her panel ayrı bir cam bölme sayılır.
Cam panel, yatay ve dikey çıtalarla küçük cam bölmelere ayrılabilir.
3 cam bölmeli, çelik kasalı, tek kanatlı sürgülü kapı 8 cam bölmeli, çelik kasalı, çift kanatlı açılır kapı
Yukarıda belirtilen parça ve unsurların yanı sıra, eksiksiz bir kapı sisteminde özel bir parça daha bulunur: üst pencere.
Üst Pencere Nedir?
Üst pencere genellikle kapı kasasının üzerinde yer alır ve giriş alanına veya odaya ek doğal ışık sağlar. Adını, pencerenin veya kapının üst kısmıyla duvarın geri kalanını ayıran kirişin üzerinde bulunmasından alır.
Bu, dört cam bölmeli kare üst penceresi ve iki yan camı bulunan, çelik kasalı çift kanatlı açılır bir kapıdır.
Üst pencereler en yaygın türü kare olmak üzere yuvarlak veya kemerli de olabilir.
Üst pencereler genellikle giriş kapılarının üzerinde bulunur; ancak banyolarda, mutfaklarda, evlerin içinde ve garaj kapılarının üzerinde de kullanılabilir. İç ve dış mekân kapılarınız için yenilikçi bir seçenektir.
Yuvarlak üst pencere Kemerli üst pencere
Kapılar gibi pencereler de mülkünüzde önemli bir rol oynar. Peki pencerenin yapısı nasıldır? Pencerenin farklı parçaları ne olarak adlandırılır?
Pencerelerin çoğu iki ana bileşenden oluşur: kasa ve kanat. Kasa, pencerenin en dıştaki çerçevesi veya kaplamasıdır; kanat ve cam ise bunun içinde yer alır. Kanat, kasanın içindeki ve camı tutan bölümdür. Kapı kasası ve kapı kanadı arasındaki ilişkiye benzer.
En yaygın pencere türlerinden ikisi kanatlı ve sürme pencerelerdir.
Kanatlı pencere ve sürme pencere nedir?
Kanatlı pencere: Açılıp kapanmasını sağlayan menteşeleri vardır. Genellikle çiftler hâlinde kullanılır ve tıpkı çift kanatlı açılır kapı gibi birbirinden uzağa doğru açılır.
Sürme pencere: Sürme pencereler, açıklık oluşturmak için dikey veya yatay yönde kayan bir ya da daha fazla panelden, yani kanattan oluşur. Basitçe ifade etmek gerekirse, düşey sürme ve yatay sürme pencereler olarak ikiye ayrılabilir.
Aşağıda bu iki pencere türünün yapıları gösterilmiştir.
Ahşap kapı kasaları ve kanatlarının yapısıyla karşılaştırıldığında, pencere yapısında da aynı parçaların çoğu bulunur. Özellikle kasalarda üst ve alt kayıtlar, yan dikmeler ve üst dikme yer alır.
Ancak pencere türüne göre bazı farklılıklar vardır. Kanatlı pencerede açılan parçaya “kanat” denir. Sürme pencerede ise kayan parça yine “kanat” olarak adlandırılır.
Kanatlı pencerenin yapısında, kapılardaki üst pencereye benzeyen bir fanus pencere bulunabilir.
Kanatlı pencerede, birbirinin üzerine binen iki kanadın dikey kenarlarına “buluşma dikmesi” denir. Cam çıtasına “ızgara” da denebilir.
Bu yazının farklı kapı ve pencere türlerinin yapısı hakkında genel bir fikir vermesini umuyoruz.
