คำศัพท์และคำจำกัดความเกี่ยวกับประตูไม้:
- ประตูไม้: ประตูที่ทำจากวัสดุไม้เป็นหลัก รวมถึงวงกบที่ผลิตจากวัสดุไม้ เช่น แผ่นไม้ ไม้แปรรูป และไม้สังเคราะห์
- ไม้แปรรูป: ไม้ท่อนหรือไม้แผ่นที่เลื่อยจากท่อนซุง โดยทั่วไปใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ไม้จริงและไม้วีเนียร์
- วีเนียร์: ผลิตจากไม้แปรรูปโดยการไสหรือฝานด้วยวิธีต่าง ๆ โดยทั่วไปมีความหนา 0.6 มม. และ 0.2 มม. ประตูไม้เกรดต่ำมักใช้วีเนียร์หนา 0.2 มม.
- สารเคลือบ: หรือที่เรียกว่าสีเคลือบ แบ่งเป็นชนิดละลายน้ำและชนิดละลายในตัวทำละลาย สีชนิดละลายน้ำมักเรียกว่าสีน้ำ ส่วนชนิดละลายในตัวทำละลายมักเรียกว่าสีทา
การจำแนกงานตกแต่งผิวประตูไม้ (การทาสี):
- การเคลือบด้วยสีน้ำ: สารเคลือบตกแต่งไม้ชนิดนี้เจือจางด้วยน้ำและไม่มีตัวทำละลายอินทรีย์ ปราศจากเบนซีน โทลูอีน ไซลีน ฟอร์มาลดีไฮด์ สารพิษ TDI และโลหะหนัก เป็นต้น ไม่เป็นพิษและไม่ระคายเคือง ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกายมนุษย์และไม่ก่อมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ฟิล์มสีเต็มเนื้อ ใสเป็นประกาย ยืดหยุ่น และมีคุณสมบัติกันน้ำ ทนการสึกหรอ ทนต่อความเสื่อมสภาพและการเหลือง แห้งเร็ว และใช้งานง่าย
- การทาสี: สีที่ใช้ทั่วไป ได้แก่ PU โพลียูรีเทน, PE เรซินไม่อิ่มตัว, NC สีไนโตรเซลลูโลส และ UV สีบ่มด้วยแสงอัลตราไวโอเลต เป็นต้น ปัจจุบันสีโพลียูรีเทนเป็นสีที่ใช้กันแพร่หลายมากที่สุดชนิดหนึ่งสำหรับงานตกแต่งภายใน ฟิล์มสีมีความเหนียว ยึดเกาะได้ดี ทนการสึกหรอ กันน้ำ ทนการกัดกร่อนจากสารเคมี และคงความเงางามและสีสันได้ดีเยี่ยม
- สีแบบโชว์ลายไม้/สีแบบปิดลายไม้: เป็นลักษณะของงานเคลือบสี แบบแรกยังมองเห็นลายไม้และรูพรุนได้ ส่วนแบบหลังมองไม่เห็น มีทั้งแบบปิดสนิท กึ่งปิด และประเภทอื่น ๆ
- สีทึบ/สีใส: จำแนกตามการมีสีของสารเคลือบ แบบแรกหมายถึงพื้นผิวสีที่ปกปิดชั้นพื้นเดิม มีสีให้เลือกมากมายและไม่ต้องการวัสดุพื้นผิวที่มีคุณภาพสูง ส่วนแบบหลังให้ผลลัพธ์เป็นสีใส ซึ่งยังมองเห็นสีเดิมและลายไม้ของพื้นผิวที่เคลือบได้ สีใสต้องอาศัยงานไม้ที่มีคุณภาพสูงและการคัดเลือกวัสดุอย่างพิถีพิถัน
- สีด้าน/สีเงา: ระดับความเงาของสีแบ่งได้ดังนี้: ด้านพิเศษ ด้าน เปลือกไข่ (กึ่งนุ่ม) ซาติน กึ่งด้าน และเงาสูง (มันวาว) เรียงระดับความเงาจากน้อยไปมาก โดยพิจารณาจากการสะท้อนแสง สำหรับสีน้ำมันมี 3 ระดับ ได้แก่ ด้าน กึ่งด้าน และเงาสูง ทั้งสามระดับไม่มีความแตกต่างด้านเกรด แต่เหมาะกับการใช้งานต่างกัน เช่น ประตู หน้าต่าง และเฟอร์นิเจอร์มักใช้สีด้านหรือกึ่งด้าน ส่วนสีเงาสูงมักใช้กับพื้น เพราะโดยทั่วไปมีความแข็งสูงตามไปด้วย สำหรับสีน้ำ (สีอิมัลชัน) มีระดับความเงาให้เลือกเกือบทุกรูปแบบ
ส่วนประกอบ โครงสร้างภายใน และการจำแนกประเภทของประตูไม้:
- ส่วนประกอบของประตูไม้: โดยทั่วไปประตูไม้ประกอบด้วยราง วงกบ และแผ่นบาน แต่ปัจจุบันมีการออกแบบที่แหวกแนวเดิมมากมาย จึงไม่อาจระบุรายละเอียดให้ครอบคลุมได้
- โครงสร้างภายในของประตูไม้: โดยทั่วไป โครงสร้างของประตูไม้จริงประกบหมายถึงโครงสร้างของวงกบ ปัจจุบันมีโครงสร้างหลักดังต่อไปนี้:
LVL/ไม้เฟอร์จีนต่อประสาน +(MDF+วีเนียร์)/ไม้แปรรูป
แผ่นปาร์ติเคิลบอร์ด/วีเนียร์
กระดาษรังผึ้ง + MDF + วีเนียร์/ไม้อัด
- การจำแนกประเภทประตูไม้:
- จำแนกตามรูปแบบการเปิด: ประตูไม้แบ่งตามรูปแบบการเปิดได้ 4 ประเภท ได้แก่ ประตูบานพับ ประตูบานเลื่อน ประตูบานเฟี้ยม และประตูบานสวิง
- จำแนกตามโครงสร้างภายใน: ประตูไม้แบ่งตามโครงสร้างได้เป็นประตูไม้จริง ประตูไม้ประกบ และประตูแม่พิมพ์
- ประตูไม้จริง: ประตูไม้ที่วัสดุภายนอกและภายในเป็นเนื้อเดียวกัน โดยทั่วไปหมายถึงประตูไม้ทุกประเภทที่มีคุณสมบัตินี้ รวมถึงประตูครึ่งบานกระจกและประตูกระจกที่ทำจากไม้จริง กระบวนการอบแห้งไม้เป็นขั้นตอนสำคัญในการผลิตประตูไม้จริง
- ประตูไม้ประกบ: หมายถึงประตูแกนตันทุกชนิดที่ผลิตจากไม้ แผ่นไม้สังเคราะห์ วีเนียร์บาง และวัสดุอื่น ๆ โดยทั่วไปใช้เรียกประตูไม้ทั้งหมดที่มีลักษณะเช่นนี้ เป็นวิธีใช้ประโยชน์จากไม้อย่างคุ้มค่า ภายใต้สถานการณ์ที่ทรัพยากรป่าไม้มีอยู่อย่างจำกัดมากขึ้น และความขัดแย้งระหว่างอุปสงค์กับอุปทานของไม้พันธุ์หายากทวีความรุนแรงขึ้น การใช้เทคโนโลยีวีเนียร์เป็นคุณลักษณะเด่นที่สุดของประตูไม้ประกบ
- ประตูแม่พิมพ์: ประตูกลวง (พื้นที่ที่ไม่มีวัสดุรองรับมีขนาดเกิน 10cm*10cm) ทำจากไม้อัดและไม้เป็นโครง แล้วปิดผิวด้วยแผ่นไม้สังเคราะห์หรือแผ่น PVC โดยการอัดหรือขึ้นรูป
- จำแนกตามรูปลักษณ์ภายนอก: โดยทั่วไปแบ่งประตูไม้ตามรูปลักษณ์ได้เป็นประตูบานเรียบ ประตูบานลูกฟัก และประเภทอื่น ๆ
- จำแนกตามการเคลือบผิว:
- ประตูพ่นสี: ประตูที่เคลือบผิวด้วยกระบวนการพ่นสี
- ประตูไม่ทำสี: ประตูที่ไม่ได้ทาสี โดยทั่วไปใช้วัสดุปิดผิว เช่น PVC ฟิล์ม Boeing (เลียนแบบแม่พิมพ์ลายไม้) และเมลามีน (กระดาษตกแต่งเมลามีน)
- ประตูอบสี: การอบสีเป็นเทคนิคการตกแต่งผิว โดยใช้แผ่นใยไม้อัดความหนาแน่นปานกลางเป็นวัสดุพื้นฐาน ประตูอบสีแบ่งเป็นแบบอบสีเปียโนและแบบอบสีเมทัลลิก
ชนิดไม้ที่พบทั่วไปและลักษณะเฉพาะ:
- ซาเพลี
ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Entandrophragma cylindricum และรู้จักกันทั่วไปในชื่อไม้แฟนทอม พบในเขตร้อนของแอฟริกา ลายไม้สานกัน บางครั้งมีลายคลื่น ลายไม้มีประกายแวววาวและมิติที่โดดเด่น ให้ความรู้สึกหรูหราและสง่างาม สีน้ำตาลแดงช่วยสร้างบรรยากาศอบอุ่นและรื่นเริงให้กับพื้นที่ตกแต่ง - เชอร์รี
พบกระจายอยู่ในหลายพื้นที่ทางตะวันออกของสหรัฐอเมริกา สีแก่นไม้เชอร์รีเปลี่ยนจากแดงสดเป็นน้ำตาลอมแดง และจะเข้มขึ้นเมื่อโดนแสงแดด เนื้อไม้มีเส้นลายละเอียดสม่ำเสมอและตรง ผิวสัมผัสเรียบ อีกทั้งมีจุดแก่นไม้สีน้ำตาลและโพรงยางขนาดเล็กตามธรรมชาติ โดยทั่วไปใช้เป็นวัสดุตกแต่งภายในระดับพรีเมียม - สัก
พบในบางประเทศของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และพบในจีนบริเวณใกล้ชายแดนยูนนานด้วย ในบรรดาแหล่งผลิตทั้งหมด ไทยและเมียนมามีชื่อเสียงมากที่สุด โดยส่วนใหญ่เป็นไม้ที่นำเข้าจากเมียนมา ไม้มีประกายสีทอง ส่วนไม้สักที่ดีที่สุดมาจากไทย เนื้อไม้มีน้ำมันและเงางาม สีสม่ำเสมอและลายตรง ทนการผุกร่อนและการสึกหรอ เงางามเหมือนใหม่ ลวดลายสวย สีสันสง่างามและคงทน มีความคงตัวดีและบิดงอน้อย - วอลนัต
พบในพื้นที่ทางตะวันออกของสหรัฐอเมริกา แต่แหล่งป่าไม้เชิงพาณิชย์หลักอยู่ในรัฐตอนกลางของประเทศ ลายไม้โดยทั่วไปตรง แต่อาจเป็นลอนหรือโค้ง ทำให้เกิดลวดลายที่สวยงามและโดดเด่น วอลนัตเป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความหนาแน่นปานกลางและเหนียว มีความแข็งแรงต่อการดัดและการแตกหักในระดับปานกลาง อีกทั้งเป็นไม้ที่ทนทานที่สุดชนิดหนึ่ง ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์ ตู้ โครงสร้างภายในอาคาร งานไม้ระดับพรีเมียม ประตู พื้น และแผ่นกรุ เป็นไม้ที่เหมาะสำหรับใช้คู่กับไม้สีอ่อนเพื่อสร้างความตัดกัน - โอ๊กแดง
พบกระจายอยู่ทั่วไปในพื้นที่ทางตะวันออกของสหรัฐอเมริกา โดยทั่วไปมีลักษณะคล้ายโอ๊กขาว แต่เห็นลวดลายไม่ชัดนัก เนื่องจากรัศมีเนื้อไม้ละเอียดกว่า ลายไม้ส่วนใหญ่ตรงและมีผิวสัมผัสหยาบ ได้ชื่อว่าโอ๊กแดงจากใบที่เปลี่ยนเป็นสีแดงในฤดูใบไม้ร่วง เมื่อนำไปย้อมสีและขัดเงาจะได้พื้นผิวที่สวยงาม เป็นไม้เนื้อแข็งและมีน้ำหนักมาก มีความแข็งแรงต่อการดัดและความแข็งแกร่งในระดับปานกลาง - โอ๊กขาว
พบกระจายอยู่ทั่วไปในพื้นที่ทางตะวันออกของสหรัฐอเมริกา ลายไม้ส่วนใหญ่ตรงและมีผิวสัมผัสตั้งแต่ปานกลางถึงหยาบ รัศมีเนื้อไม้ยาวกว่าโอ๊กแดง จึงมีลวดลายหลากหลายกว่า โอ๊กขาวเป็นไม้เนื้อแข็งและมีน้ำหนักมาก มีความแข็งแรงต่อการดัดในระดับปานกลาง แต่ความแข็งแกร่งต่ำ แก่นไม้ทนต่อการผุกร่อน และน้ำยาป้องกันการผุกร่อนซึมผ่านได้ยากมาก โอ๊กขาวมีความต้านทานต่อการซึมผ่านของน้ำยาป้องกันการผุกร่อนในระดับปานกลาง - เมเปิลแข็ง
ส่วนใหญ่ผลิตในภาคตะวันออกของสหรัฐอเมริกา โดยพบมากในแถบแอตแลนตาตอนกลางและบริเวณทะเลสาบ เนื้อไม้ละเอียดและแน่น ลายไม้มักตรง แต่อาจเป็นลายโค้ง ลายคล้ายคันธนู หรือลายตานก เมเปิลแข็งเป็นไม้เนื้อแข็งและมีน้ำหนักมาก มีความแข็งแรงดี โดยเฉพาะความทนทานต่อการเสียดสีและการสึกหรอสูง อีกทั้งทนต่อการดัดด้วยไอน้ำได้ดี - เมเปิลอ่อน
ส่วนใหญ่ผลิตในภาคตะวันออกของสหรัฐอเมริกา แต่พบในฝั่งตะวันตกน้อยกว่า (Acer truncatum) คุณสมบัติส่วนใหญ่ของเมเปิลอ่อนคล้ายกับเมเปิลแข็ง แม้จะพบได้ทั่วไป แต่สีของเนื้อไม้แตกต่างกันมากตามแหล่งที่เติบโต ความแข็งของเมเปิลอ่อนน้อยกว่าเมเปิลแข็งประมาณ 25% มีความแข็งแรงต่อการดัดและการแตกหักระดับปานกลาง ความแข็งแกร่งและความแข็งแรงต่อแรงกระแทกต่ำ แต่ทนต่อการดัดด้วยไอน้ำได้ดี ไม่ทนต่อการผุกร่อนและแมลงกัดกิน มักใช้แทนเมเปิลแข็ง หรือย้อมสีให้คล้ายไม้ชนิดอื่น เช่น ไม้เชอร์รี คุณสมบัติทางกายภาพและการแปรรูปยังทำให้ใช้แทนไม้บีชได้ - บีช
ผลิตได้ทั่วทวีปยุโรป เมื่อเทียบกับบีชยุโรป บีชอเมริกันมีสีเข้มกว่าเล็กน้อยและมีความสม่ำเสมอน้อยกว่า ไม้ชนิดนี้มักมีลายตรง เนื้อไม้แน่นและสม่ำเสมอ สามารถย้อมสีและขัดเงาเพื่อให้ได้พื้นผิวที่สวยงาม ไม้แห้งเร็ว แต่มีโอกาสบิดงอ แตกร้าว และเกิดรอยร้าวบนผิวได้ง่าย มีการหดตัวสูงและคุณสมบัติเปลี่ยนแปลงในระดับปานกลาง บีชอเมริกันเป็นไม้ที่หนัก แข็งแรง ทนแรงกระแทก และเหมาะอย่างยิ่งสำหรับการดัดด้วยไอน้ำ - มะฮอกกานี
ผลิตในอินโดนีเซีย คิวบา บราซิล อเมริกากลาง และแอฟริกา มีลายเฉียง เนื้อแน่นและสม่ำเสมอ ความแข็งปานกลาง และแกะสลักได้ง่าย แก่นไม้มีสีตั้งแต่น้ำตาลแดงอ่อนไปจนถึงน้ำตาลแดงเข้ม จึงเรียกว่ามะฮอกกานี ปัจจุบันเป็นวัสดุหลักสำหรับทำเฟอร์นิเจอร์ระดับพรีเมียม ลายไม้สวยงามมาก และยิ่งนานวันก็ยิ่งเงางาม เนื่องจากเนื้อไม้ละเอียดและมีความแข็งสูง จึงนำไปแกะสลักเป็นรูปทรงต่าง ๆ ได้ มีอายุการใช้งานยาวนานถึงหลายร้อยปี ในตระกูลชนชั้นสูงที่มีชื่อเสียงของยุโรป มักพบเห็นเฟอร์นิเจอร์มะฮอกกานี
วัสดุแกนประตูไม้:
- ไม้ประสานฟันปลา:
การต่อไม้แบบฟันปลาไม่เพียงเชื่อมต่อได้ดี แต่ยังช่วยให้ไม้มีความคงตัว โดยทั่วไปไม้ที่ใช้เป็นวัตถุดิบสำหรับไม้ประสานฟันปลา ได้แก่ ไม้สนและไม้เฟอร์จีน - ไม้อัด/แผ่นไม้อัดหลายชั้น:
เป็นแผ่นไม้ประกอบชนิดหนึ่ง ผลิตจากแผ่นวีเนียร์ทากาวและวางสลับทิศทางลายไม้ แล้วนำไปอัดโดยใช้หรือไม่ใช้ความร้อนก็ได้ นิยมใช้ไม้อัดสามชั้นและห้าชั้น - MDF:
แผ่นไม้ประกอบผลิตจากไม้กิ่งไม้ ไม้เส้นผ่านศูนย์กลางเล็ก ไม้โตเร็ว ไม้ไผ่ และวัสดุจากพืชอื่น ๆ ที่ช่วยลดการใช้ทรัพยากรไม้ ผิวหน้าเรียบและเนียน เหมาะสำหรับนำไปแปรรูปต่อ - แผ่นปาร์ติเคิลบอร์ด:
เป็นแผ่นไม้ประกอบที่ผลิตโดยอัดเศษวัสดุและขี้เลื่อยจากการแปรรูปไม้ โครงสร้างค่อนข้างสม่ำเสมอและแปรรูปได้ดี สามารถผลิตเป็นแผ่นขนาดใหญ่ตามต้องการ แผ่นปาร์ติเคิลบอร์ดสำเร็จรูปไม่จำเป็นต้องอบแห้งซ้ำและนำไปใช้ได้ทันที อีกทั้งยังดูดซับเสียงและกันเสียงได้ดี อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อเสียโดยธรรมชาติ เนื่องจากขอบหยาบและดูดซับความชื้นได้ง่าย อีกทั้งยังหนักกว่าแผ่นไม้ชนิดอื่น - PVC:
PVC เป็นตัวย่อของเรซินโพลีไวนิลคลอไรด์ ซึ่งเป็นพอลิเมอร์เทอร์โมพลาสติกเชิงเส้น นำ PVC มาเป็นวัสดุพื้นฐานและเติมสารเพิ่มความยืดหยุ่น สารคงสภาพ สี สารตัวเติม สารหล่อลื่น และอื่น ๆ จากนั้นนำไปนวด ผสม ดึงเป็นเส้น ทำเป็นเม็ด อัดรีด หรือหล่อขึ้นรูปที่อุณหภูมิหนึ่ง แล้วทำให้เย็นและขึ้นรูปเป็นผลิตภัณฑ์พลาสติก ผลิตภัณฑ์นี้เป็นวัสดุขึ้นรูปด้วยความร้อนที่ดีเยี่ยม สามารถใช้แทนสเตนเลสบางชนิดและวัสดุสังเคราะห์อื่น ๆ ที่ทนต่อการกัดกร่อนได้ นิยมใช้อย่างแพร่หลายในอุตสาหกรรมเคมี ปิโตรเลียม การชุบโลหะด้วยไฟฟ้า อุปกรณ์บำบัดน้ำ อุปกรณ์รักษาสิ่งแวดล้อม เหมืองแร่ การแพทย์ อิเล็กทรอนิกส์ การสื่อสาร และการตกแต่ง
ข้างต้นคือความรู้พื้นฐานบางส่วนเกี่ยวกับประตูไม้ หวังว่าจะเป็นประโยชน์!
